衛藏方言

维基百科,自由的百科全书
跳转至: 导航搜索
衛藏方言
དབུས་གཙང་སྐད། dbus gtsang skad
使用国家和地区 中国尼泊尔印度
区域 西藏自治区喜马偕尔
当地使用人数 150万(日期不详)
語系
文字 藏文字母
語言代碼
ISO 639-1 bo
ISO 639-2 tib (B)
bod (T)
ISO 639-3 bod

衛藏方言,又称“中部藏语”,是藏語三大方言之一。主要分布在衛藏地区。

康方言相似,有聲調,一般是4個調。聲調與聲母、韻母有制約關係。聲母有送氣和不送氣的對立,韻母則有元音的長短和輔音韻尾變化。詞與語法成分之間會發生連續變調。

划分[编辑]

中国学界把卫藏方言分成三个土语:

卫藏方言另有一些比较小的土语,有独立的ISO 639-3编码。

另有几种土语,在很多分类中也属于中部藏语,但Tournadre (2005)把它们独立成一类。

  • Kyerung (kgy)
  • Helambu Sherpa (scp)
  • Kagate (syw)
  • Tsum (ttz)

拉萨方言语音系统[编辑]

声母[编辑]

藏語拼音 國際音標 藏文 威利转写舉例
g [k] ཀ་ k
k [kʰ] ཁ་ ག་ kh, g
ng [ŋ] ང་ ng
j [tɕ] ཅ་ c
q [tɕʰ] ཆ་ ཇ་ ch, j
ny [ɲ] ཉ་ ny
d [t] ཏ་ t
t [tʰ] ཐ་ ད་ th, d
n [n] ན་ n
b [p] པ་ p
p [pʰ] ཕ་ བ་ ph, b
m [m] མ་ m
z [ts] ཙ་ ts
c [tsʰ] ཚ་ ཛ་ tsh, dz
w [w] ཝ་ w
藏語拼音 國際音標 藏文 威利转写舉例
x [ɕ] ཞ་ ཤ་ zh, sh
s [s] ཟ་ ས་ z, s
y [j] ཡ་ y
r [ɹ] ར་ r
l [l] ལ་ l
h [h] ཧ་ h
gy [c] ཀྱ་ gy
ky [cʰ] ཁྱ་ གྱ་ ky
zh [tʂ] ཀྲ་ kr
ch [tʂʰ] ཁྲ་ གྲ་ khr, gr
sh [ʂ] ཧྲ་ hr
lh [ɬ] ལྷ་ lh
  • 註:藏文字母 通常不轉換,威利转写有時以 ' 標示其存在。

韵母[编辑]

設輔音爲“”(而非“”)。

ཨ། ཨའུ། ཨག།
ཨགས།
ཨང༌།
ཨངས།
ཨབ།
ཨབས།
ཨམ།
ཨམས།
ཨར། ཨལ།
ཨའི།
ཨད།
ཨས།
ཨན།
a au ag ang ab am ar ai/ä ai/ä ain/än
ཨི།
ཨིལ།
ཨའི།
ཨིའུ།
ཨེའུ།
ཨིག།
ཨིགས།
ཨིད།
ཨིས།
ཨིང༌།
ཨིངས།
ཨིབ།
ཨིབས།
ཨིམ།
ཨིམས།
ཨིར། ཨིན།
i iu ig i ing ib im ir in
ཨུ། ཨུག།
ཨུགས།
ཨུང༌།
ཨུངས།
ཨུབ།
ཨུབས།
ཨུམ།
ཨུམས།
ཨུར། ཨུལ།
ཨུའི།
[VOW 1]
ཨུད།
ཨུས།
ཨུན།
u ug ung ub um ur ü ü ün
ཨེ།
ཨེལ།
ཨེའི།
ཨེག།
ཨེགས།
ཨེད།
ཨེས།
ཨེང༌།
ཨེངས།
ཨེབ།
ཨེབས།
ཨེམ།
ཨེམས།
ཨེར། ཨེན།
ê êg ê êng êb êm êr ên
ཨོ། ཨོག།
ཨོགས།
ཨོང༌།
ཨོངས།
ཨོབ།
ཨོབས།
ཨོམ།
ཨོམས།
ཨོར། ཨོལ།
ཨོའི།
ཨོད།
ཨོས།
ཨོན།
o og ong ob om or oi/ö oi/ö oin/ön
  1. ^ 特殊

元音[编辑]

国际音标 藏语拼音 威利转写举例 国际音标 藏语拼音 威利转写举例
[a] a a
[ɛ] ai/ä al, a'i [ɛ̃] ain/än an
[i] i i, il, i'i [ĩ] in in
[u] u u
[y] ü ul, u'i [ỹ] ün un
[e] ê e, el, e'i [ẽ] ên en
[o] o o
[ø] oi/ö ol, o'i [ø̃] oin/ön on

一般拼写用ai, ain, oi, oin,地名记音用ä, än, ö, ön。

另外,实际使用中ê往往简写作e。

双元音[编辑]

国际音标 藏语拼音 威利转写举例
[au] au a'u
[iu] iu i'u, e'u

辅音韵尾[编辑]

国际音标 藏语拼音 威利转写举例
[ʔ] d, s
[n] n
[k/ʔ] g g, gs
[ŋ] ng ng, ngs
[p] b b, bs
[m] m m, ms
[r] r r


參考文獻[编辑]

相關條目[编辑]