猪笼草
维基百科,自由的百科全书
| 猪笼草 | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 科學分類 | ||||||||||||
|
||||||||||||
| 种 | ||||||||||||
|
豬籠草,為豬籠草屬植物的統稱,是猪笼草科的唯一属。也是多种能够捕食昆虫的多年生草本植物,主產地是熱帶亞洲地區。豬籠草為地生植物,是攀援狀的亞灌木。豬籠草拥有一幅独特的吸取营养的器官——捕蟲囊,捕蟲囊呈圓筒形,下半部稍膨大,因为形状像豬籠,故稱豬籠草。在中国的产地海南又被称作雷公壺,意指它像酒壺。这类能够通过捕捉和消化昆虫等小动物来获取营养的植物被称为食蟲植物。
1981年的克朗奎斯特分类法单独分出一个猪笼草目,1998年根据基因亲缘关系分类的APG 分类法认为应该将本科纳入石竹目。
目录 |
[编辑] 植物学性状
- 茎株:猪笼草在自然界常常平卧生长,茎株一般不超过1m,但是不同的品种也有超过3m的。
- 葉:互生,葉片呈長橢圓形,長10cm - 25cm,寬4ccm - 8cm。叶的构造复杂,分叶柄,叶身和卷须,葉片的頂端連接著向下彎曲的捲鬚,卷须尾部扩大并反卷形成瓶状,即为捕蟲囊。
- 捕蟲囊:豬籠草的捕蟲囊長12cm - 16cm,寬2cm - 4cm,笼色以绿色为主,有褐色或红色的斑点和条纹頂端有囊蓋。囊蓋卵圓形或橢圓狀卵形,長2.5cm - 3.5cm。捕蟲囊小的時候,囊蓋是密封的,成長後囊蓋才打開,只有一處與囊口相接。而且打开后不再随意闭合。
- 花:猪笼草的花为单性雌雄异株,总状花序,花色为红色或紫红,有萼片而无花瓣。
- 雄花:雄花有四枚萼片,呈椭圆形或长圆形,长5cm - 7cm,雄蕊的花丝合生成管状,花药集生成圆球型。
- 雌花:雌花的萼片较小,雌蕊呈椭圆形,黑色,密生浓毛,猪笼草果实成熟时,开裂为4个果瓣,深褐色,长1.5cm - 3cm,内面有很多丝状的种子。
[编辑] 豬籠草的捕食
豬籠草的捕蟲囊内有蜜腺能分泌蜜汁引誘昆蟲,昆蟲進入捕蟲囊後,囊蓋并不像人们想像的那样合上,但是捕蟲囊的囊口內側囊壁很光滑,所以能防止昆蟲爬出。囊中經常有半囊水。水過多时,捲鬚无法承重还會自動傾斜倒去一部分水。因為如果囊內盛滿水,昆蟲掉在水裡後就容易逃出。捕蟲囊下半部的內侧囊壁稍厚,並有很多消化腺,這些腺體泌出稍帶黏性的消化液儲存在囊底。消化液呈酸性,具有消化昆蟲的能力。事實上囊蓋一定是打開的,囊蓋的主要用途是引誘昆蟲,因为囊蓋的內壁也有很多蜜腺。 掉進囊內的昆蟲多數是螞蟻,也有一些會飛的昆蟲如野蠅和蚊等。
[编辑] 生长环境
猪笼草属植物种类繁多,全世界約有120种左右。大多数生长在印度洋群岛、马达加斯加、斯里兰卡、印度尼西亚等潮湿热带森林裡,中国海南,广东、云南等省也有这种植物。其中分為高地與低地型兩種,高地種為標高800~2500m以上,喜歡冷涼潮濕的環境不忌諱白天高溫,但夜晚必須維持在攝氏15度左右,在這樣環境中生長的豬籠草,普遍有高山雲霧所壟罩,雖然如此一天當中仍有不少時間能照射到太陽光;低地豬普遍生長於0~800m左右,喜温暖、湿润和半日照或全日照的環境。不耐寒,怕干燥和强光。生长适温为25-30℃,3月至9月为21-30℃,9月至翌年3月为18-24℃。冬季温度須不低于16℃,15℃以下植株停止生长,10℃以下温度,就會出現凍傷或死亡的現象。
[编辑] 種植要領
豬籠草以園藝店內就有販售的中粒赤玉土、三號蛇木屑、樹皮、無肥泥炭土作為基本介質,切勿單獨使用以避免造成爛根的問題。一天澆水次數越多次越好,以原生地來說,每一到兩小時便會下一次雨,在人為種植環境下也盡量能夠接近原生地的生態會更好,並且注意水質的問題,請使用Ro水。
[编辑] 瀕危保護
根據由各締約國簽訂的《濒危野生动植物种国际贸易公约》,豬籠草屬於附錄Ⅱ中受保護的列明植物。雖然豬籠草並未屬於瀕危絕種的物種,但其貿易可能會導致絕種的危險。因此,公約上規定豬籠草是可以貿易,但必須先獲得公約許可證。
[编辑] 种类
| 品種 | 命名者 | 時間 | 分布地區 | 垂直分布 |
|---|---|---|---|---|
| Nepenthes adnata | Tamin & M.Hotta ex Schlauer | 1994 | 蘇門答臘 | 600–1100 m |
| Nepenthes adrianii | Batoro, Wartono, Jebb et al. | 2006 | 爪哇島 | >950 m |
| 紅豬籠草 Nepenthes alata |
Blanco | 1837 | 菲律賓 | 800–2400 m |
| Nepenthes albomarginata | Lobb ex Lindl. | 1849 | 婆羅洲, 馬來半島, 蘇門答臘 | 0–1100 m |
| 蘋果豬籠草 Nepenthes ampullaria |
Jack | 1835 | 婆羅洲, 摩鹿加群島, 新幾內亞, 馬來半島, 新加坡, 蘇門答臘, 泰國 | 0–2100 m |
| Nepenthes anamensis | Macfarl. | 1908 | 柬埔寨, 寮國, 泰國, 越南 | ~1500 m |
| Nepenthes angasanensis | Maulder, D.Schub., B.R.Salmon & B.Quinn | 1999 | 蘇門答臘 | 2200–2800 m |
| Nepenthes argentii | Jebb & Cheek | 1997 | 菲律賓 | ~1400 m |
| Nepenthes aristolochioides | Jebb & Cheek | 1997 | 蘇門答臘 | 2000–2500 m |
| Nepenthes beccariana | Macfarl. | 1908 | 尼亞斯群島, 蘇門答臘? | ? |
| Nepenthes bellii | K.Kondo | 1969 | 菲律賓 | 250–800 m |
| Nepenthes benstonei | C.Clarke | 1999 | 馬來半島 | 450–600 m |
| 二齒豬籠草 Nepenthes bicalcarata |
Hook.f. | 1873 | 婆羅洲 | 0–?950 m |
| Nepenthes bongso | Korth. | 1839 | 蘇門答臘 | 1000–2700 m |
| Nepenthes boschiana | Korth. | 1839 | 婆羅洲 | 900–1880 m |
| Nepenthes burbidgeae | Hook.f. ex Burb. | 1882 | 婆羅洲 | 1200–2250 m |
| Nepenthes burkei | Hort.Veitch ex Mast. | 1889 | 菲律賓 | 1300–1600 m |
| Nepenthes campanulata | Sh.Kurata | 1973 | 婆羅洲 | 300–500 m |
| Nepenthes carunculata | Danser | 1928 | 蘇門答臘 | 1700–2330 m |
| Nepenthes chaniana | C.Clarke, Chi C.Lee & S.McPherson | 2006 | 婆羅洲 | 1500–1800 |
| Nepenthes clipeata | Danser | 1928 | 婆羅洲 | 600–800 m |
| Nepenthes copelandii | Merr. ex Macfarl. | 1908 | 菲律賓 | ? |
| Nepenthes danseri | Jebb & Cheek | 1997 | 哈馬黑拉, 衛古島 | 0–300 m |
| Nepenthes deaniana | Macfarl. | 1908 | 菲律賓 | 1300–1500 m |
| Nepenthes densiflora | Danser | 1940 | 蘇門答臘 | 1700–3200 m |
| Nepenthes diatas | Jebb & Cheek | 1997 | 蘇門答臘 | 2400–2900 m |
| Nepenthes distillatoria | L. | 1753 | 斯里蘭卡 | 0–700 m |
| Nepenthes dubia | Danser | 1928 | 蘇門答臘 | 1800–2700 m |
| Nepenthes edwardsiana | Low ex Hook.f. | 1859 | 婆羅洲 | 1500–2700 m |
| Nepenthes ephippiata | Danser | 1928 | 婆羅洲 | 1000–1900 m |
| Nepenthes eustachya | Miq. | 1858 | 蘇門答臘 | 0–1600 |
| Nepenthes eymae | Sh.Kurata | 1984 | 蘇拉威西島 | 1500–1800 m |
| Nepenthes faizaliana | J.H.Adam & Wilcock | 1991 | 婆羅洲 | 400–1500 m |
| Nepenthes fallax | Beck | 1895 | 婆羅洲 | 900–2600 m |
| Nepenthes flava | Wistuba, Nerz & A.Fleischm. | 2007 | 蘇門答臘 | 1800–2200 m |
| Nepenthes fusca | Danser | 1928 | 婆羅洲 | 1200–2500 m |
| Nepenthes glabrata | J.R.Turnbull & A.T.Middleton | 1984 | 蘇拉威西島 | 1600–2000 m |
| Nepenthes glandulifera | Chi C.Lee | 2004 | 婆羅洲 | 1100–1700 m |
| Nepenthes globosa | Sh.Kurata in sched. | 2006 | 泰國 | ? |
| 小豬籠草 Nepenthes gracilis |
Korth. | 1839 | 婆羅洲, 馬來半島, 新加坡, 蘇拉威西島, 蘇門答臘, 泰國 | 0–1100 m |
| Nepenthes gracillima | Ridl. | 1908 | 馬來半島 | 1300–2100 m |
| Nepenthes gymnamphora | Reinw. ex Nees | 1824 | 爪哇島 (at least) | 600–2800 m |
| Nepenthes hamata | J.R.Turnbull & A.T.Middleton | 1984 | 蘇拉威西島 | 1400–2500 m |
| Nepenthes hirsuta | Hook.f. | 1873 | 婆羅洲 | 200–1000 m |
| Nepenthes hispida | Beck | 1895 | 婆羅洲 | 100–800 m |
| Nepenthes hurrelliana | Cheek & A.L.Lamb | 2003 | 婆羅洲 | >1300 m |
| Nepenthes inermis | Danser | 1928 | 蘇門答臘 | 1500–2600 m |
| Nepenthes insignis | Danser | 1928 | 新幾內亞 | 80–800 m |
| Nepenthes izumiae | Troy Davis, C.Clarke & Tamin | 2003 | 蘇門答臘 | >1800 m |
| Nepenthes jacquelineae | C.Clarke, Troy Davis & Tamin | 2001 | 蘇門答臘 | 1700–2200 m |
| Nepenthes jamban | Chi C.Lee, Hernawati & Akhriadi | 2006 | 蘇門答臘 | ? |
| Nepenthes junghuhnii | sensu Macfarl. in sched. [[nomen nudum|nom.nud. | 1917 | 蘇門答臘 | 227–648 m |
| 卡西豬籠草 Nepenthes khasiana |
Hook.f. | 1873 | 印度 | ? |
| Nepenthes klossii | Ridl. | 1916 | 新幾內亞 | 100–2000 m |
| Nepenthes lamii | Jebb & Cheek | 1997 | 新幾內亞 | 1460–3520 m |
| Nepenthes lavicola | Wistuba & Rischer | 1996 | 蘇門答臘 | 2000–2600 m |
| Nepenthes lingulata | Chi C.Lee, Hernawati & Akhriadi | 2006 | 蘇門答臘 | ? |
| Nepenthes longifolia | Nerz & Wistuba | 1994 | 蘇門答臘 | 300–1100 m |
| 勞氏豬籠草 Nepenthes lowii |
Hook.f. | 1859 | 婆羅洲 | 1600–2600 m |
| Nepenthes macfarlanei | Hemsl. | 1905 | 馬來半島 | 1000–2150 m |
| Nepenthes macrophylla | (Marabini) Jebb & Cheek | 1997 | 婆羅洲 | 2200–2400 m |
| Nepenthes macrovulgaris | J.R.Turnbull & A.T.Middleton | 1988 | 婆羅洲 | 300–1220 m |
| Nepenthes madagascariensis | Poir. | 1797 | 馬達加斯加 | ? |
| Nepenthes mantalingajanensis | Nerz & Wistuba | 2007 | 菲律賓 | ? |
| Nepenthes mapuluensis | J.H.Adam & Wilcock | 1990 | 婆羅洲 | 700–800 m |
| Nepenthes masoalensis | Schmid-Höllinger | 1977 | 馬達加斯加 | 30–400 m |
| Nepenthes maxima | Reinw. ex Nees | 1824 | 摩鹿加群島, 新幾內亞, 蘇拉威西島 | 40–2500 m |
| Nepenthes merrilliana | Macfarl. | 1911 | 菲律賓 | 20–1700 m |
| Nepenthes mikei | B.R.Salmon & Maulder | 1995 | 蘇門答臘 | 1100–2800 m |
| Nepenthes mindanaoensis | Sh.Kurata | 2001 | 菲律賓 | ? |
| Nepenthes mira | Jebb & Cheek | 1998 | 菲律賓 | 1500–2000 m |
| 奇異豬籠草 Nepenthes mirabilis |
(Lour.) Druce | 1916 | 澳洲, 婆羅洲, 柬埔寨, 中國, 香港, 寮國, 澳門, 摩鹿加群島 , 密克羅尼西亞聯邦, 緬甸, 新幾內亞, 帛琉, 馬來半島, 菲律賓, 蘇拉威西島, 蘇門答臘, 泰國, 越南 |
0–1500 m |
| Nepenthes mollis | Danser | 1928 | 婆羅洲 | ~1800 m |
| Nepenthes muluensis | M.Hotta | 1966 | 婆羅洲 | 1900–2400 m |
| Nepenthes murudensis | Culham ex Jebb & Cheek | 1997 | 婆羅洲 | 2100–2420 m |
| Nepenthes naquiyuddinii | J.H.Adam & Hafiza | 2006 | 婆羅洲 | 1400–1424 m |
| Nepenthes neoguineensis | Macfarl. | 1911 | 當特爾卡斯托群島, 新幾內亞 | 0–1400 m |
| Nepenthes northiana | Hook.f. | 1881 | 婆羅洲 | 0–500 m |
| Nepenthes ovata | Nerz & Wistuba | 1994 | 蘇門答臘 | 1700–2100 m |
| Nepenthes paniculata | Danser | 1928 | 新幾內亞 | ~1460 m |
| Nepenthes papuana | Danser | 1928 | 新幾內亞 | 250–1300 m |
| Nepenthes pectinata | Danser | 1928 | 蘇門答臘 | 950–2750 m |
| Nepenthes peltata | Sh.Kurata | 2008 | 菲律賓 | ? |
| Nepenthes pervillei | Blume | 1852 | 塞席爾 | 350–500 m |
| Nepenthes petiolata | Danser | 1928 | 菲律賓 | ~1500 m |
| Nepenthes philippinensis | Macfarl. | 1908 | 菲律賓 | 0–500 m |
| Nepenthes pilosa | Danser | 1928 | 婆羅洲 | ~1600 m |
| Nepenthes platychila | Chi C.Lee | 2002 | 婆羅洲 | 900–1400 m |
| 萊佛士豬籠草 Nepenthes rafflesiana |
Jack | 1835 | 婆羅洲, 馬來半島, 新加坡, 蘇門答臘 | 0–1200 m |
| 豬王豬籠草 Nepenthes rajah |
Hook.f. | 1859 | 婆羅洲 | 1500–2650 m |
| Nepenthes ramispina | Ridl. | 1908 | 馬來半島 | 900–2000 m |
| Nepenthes reinwardtiana | Miq. | 1852 | 婆羅洲, 蘇門答臘 | 0–2100 m |
| Nepenthes rhombicaulis | Sh.Kurata | 1973 | 蘇門答臘 | 1700–1900 m |
| Nepenthes rigidifolia | Akhriadi, Hernawati & Tamin | 2004 | 蘇門答臘 | 1000–1600 m |
| Nepenthes rowanae | F.M.Bailey | 1897 | 澳洲 | 0–10 m |
| 血紅豬籠草 Nepenthes sanguinea |
Lindl. | 1849 | 馬來半島 | 300–1800 m |
| Nepenthes saranganiensis | Sh.Kurata | 2003 | 菲律賓 | ? |
| Nepenthes sharifah-hapsahii | J.H.Adam & Hafiza | 2007 | 馬來半島 | <1000 m |
| Nepenthes sibuyanensis | Nerz | 1998 | 菲律賓 | 1500–1800 m |
| Nepenthes singalana | Becc. | 1886 | 蘇門答臘 | 2000–2900 m |
| Nepenthes smilesii | Hemsl. | 1895 | 柬埔寨, 緬甸, 泰國 | ? |
| Nepenthes spathulata | Danser | 1935 | 蘇門答臘 | 1100–2900 m |
| Nepenthes spectabilis | Danser | 1928 | 蘇門答臘 | 1400–2200 m |
| 狹針豬籠草 Nepenthes stenophylla |
Mast. | 1890 | 婆羅洲 | ? |
| Nepenthes sumatrana | (Miq.) Beck | 1895 | 蘇門答臘 | 0–800 m |
| Nepenthes talangensis | Nerz & Wistuba | 1994 | 蘇門答臘 | 1800–2500 m |
| Nepenthes tenax | C.Clarke & R.Kruger | 2006 | 澳洲 | ? |
| Nepenthes tentaculata | Hook.f. | 1873 | 婆羅洲, 蘇拉威西島 | 700–2550 m |
| Nepenthes tenuis | Nerz & Wistuba | 1994 | 蘇門答臘 | ~1000 m |
| Nepenthes thorelii | Lecomte | 1909 | 柬埔寨, 寮國?, 泰國, 越南 | 0–200 m |
| Nepenthes tobaica | Danser | 1928 | 蘇門答臘 | 380–2750 m |
| Nepenthes tomoriana | Danser | 1928 | 蘇拉威西島 | 0–400 m |
| Nepenthes treubiana | Warb. | 1891 | 新幾內亞 | 0–500 m |
| 寶特瓶豬籠草 Nepenthes truncata |
Macfarl. | 1911 | 菲律賓 | 230–>600 m |
| Nepenthes veitchii | Hook.f. | 1859 | 婆羅洲 | 0–1500 m |
| 淡綠豬籠草 Nepenthes ventricosa |
Blanco | 1837 | 菲律賓 | 1200–1500 m |
| Nepenthes vieillardii | Hook.f. | 1873 | 新喀里多尼亞 | 30–800 m |
| 長柔豬籠草 Nepenthes villosa |
Hook.f. | 1852 | 婆羅洲 | 2340–3240 m |
| Nepenthes vogelii | Schuit. & de Vogel | 2002 | 婆羅洲 | 1000–1400 m |
| Nepenthes xiphioides | B.R.Salmon & Maulder | 1995 | 蘇門答臘 | 1800–1900 m |
| Nepenthes zakriana | (J.H.Adam & Wilcock) J.H.Adam & Hafiza |
2006 | 婆羅洲 | 1200–1500 m |
[1]豬籠草屬物種列表
[编辑] 相片
|
|
|
|---|---|
| 食肉植物 | 貉藻屬 · 布洛鳳梨屬 · 腺毛草屬 · 嘉寶鳳梨屬 · 土瓶草屬 · 眼鏡蛇瓶子草屬 · 捕蠅草屬 · 茅膏菜屬 · 露葉毛氈苔屬 · 螺旋狸藻屬 · 太陽瓶子草屬 · 豬籠草屬 · 捕蟲堇屬 · 捕蠅幌屬 · 瓶子草屬 · 穗葉藤屬 · 狸藻屬 |
| 前食肉植物 | 薺菜屬 · 川續斷屬 · 老鸛草屬 · 單角胡麻屬 · 食蟲榖精屬 · 西番蓮屬 · 白花丹屬 · 委陵菜屬 · 花柱草屬 |
| 滅絕 | 古瓶子草屬 · 毛氈苔花粉屬 · 毛氈苔粉屬 · 毛氈苔石屬 · 菲氏花粉屬 · 古貉藻屬 · 薩州花粉屬 |
| 詳見 | 食肉植物列表 |

