雅库特语

维基百科,自由的百科全书
跳转至: 导航搜索
雅库特语
Саха тыла
使用国家和地区 俄罗斯联邦
区域 萨哈共和国
当地使用人数 ~363,000(日期不详)
語系
阿尔泰语系 (有争议)
官方地位
作为官方语言 薩哈共和國
語言代碼
ISO 639-2 sah
ISO 639-3 sah

雅库特语 或称为萨哈语,是雅库特人的语言,属于突厥语族,是俄罗斯联邦薩哈共和國的官方语言之一。

书写系统[编辑]

雅库特语使用西里尔字母:现在雅库特语字母,在苏联由1939年建立,从俄语字母中加上五个额外的字母: Ҕҕ, Ҥҥ, Өө, Һһ, Үү.

雅库特语字母
А а Б б В в Г г Ҕ ҕ Д д Дь дь Е е Ё ё Ж ж З з И и Й й К к Л л
М м Н н Ҥ ҥ Нь нь О о Ө ө П п Р р С с Һ һ Т т У у Ү ү Ф ф Х х
Ц ц Ч ч Ш ш Щ щ Ъ ъ Ы ы Ь ь Э э Ю ю Я я                    
西里尔字母 IPA
А а /a/
Б б /b/
В в /v/ 只用於俄语外来词
Г г /g/
Ҕ ҕ /ɣ, ʁ/
Д д /d/
Дь дь /ɟ/
Е е /e, je/ 只用於俄语外来词
Ё ё /jo/ 只用於俄语外来词
Ж ж /ʒ/ 只用於俄语外来词
З з /z/ 只用於俄语外来词
И и /i/
Й й /j, j̃/ 根據雅庫特語的正寫法,半元音的鼻音化不用標示
К к /k, q/
Л л /l/
М м /m/
Н н /n/
Ҥ ҥ /ŋ/
Нь нь /ɲ/
О о /o/
Ө ө /ø/
П п /p/
Р р /r/
С с /s/
Һ һ /h/
Т т /t/
У у /u/
Ү ү /y/
Ф ф /f/ 只用於俄语外来词
Х х /x/
Ц ц /ts/ 只用於俄语外来词
Ч ч /c/
Ш ш /ʃ/ 只用於俄语外来词
Щ щ /ɕː/ 只用於俄语外来词
Ъ ъ ? 只用於俄语外来词
Ы ы /ɯ/
Ь ь ? 只用於俄语外来词
Э э /e/
Ю ю /ju/ 只用於俄语外来词
Я я /ja/ 只用於俄语外来词

代詞[编辑]

萨哈语有六个人称代词::

人稱代詞
單數 復數
薩哈語 (拉丁字母轉寫) 中文 薩哈語 (拉丁字母轉寫) 中文
Мин (min) Биһиги (bihigi) 我們
Эн (en) (非正式) Эһиги (ehigi) 你們 (非正式)
Кини (kini) 他/她/它 Кинилэр (kiniler) 他們
TÜRKİYE TÜRKÇESİ (Y) KIRGIZ TÜRKÇESİ (C) SAHA TÜRKÇESİ (S) Кыргыз түркчеси Саха түркчеси Түркие түркчеси
yıl Cıl Sıl жыл Сыл йыл  
yağmur camgır Samıır жамгыр самыыр яғмур  
Yaka caka Sağa жака саҕа яка  
yalamak caloo Salaa жалоо салаа яламак  
Yaş caş Saas жаш саас яш  
yaşdaş caştaş Saastıı kihi жашташ саастыы киһи яшдаш  
Yat cat Sit- жат сит ят  
yedi ceti Sette жети сэттэ ети  
Yel cel Siel жел сиэл ел  
yeni cañı Saña жаңы саҥа ени  
Yeniden cañıdan Sañattan жаңыдан саҥаттан енидең  
yer cer Sir жер сир ер  
Yumak (yıkamak) cuu- Suuy- жуу сууй юмак(йыкамак)  
Yıldız cıldız Sulus жылдыз сулус йылдыз  
Yirmi cıyırma Süürbe жыйырма сүүрбэ йирми  
Yok (hayır) cok Suox жок суох ёк (хайыр)  
Yol col Suol жол суол ёл  
Yumurta cumurtka Sımmııt жумуртка сымыыт юмурта  
Yumuşak cumşak Sımnağas жумшак сымнаҕас юмушак  
Yüz cüz Süüs жүз сүүс йүз  

常用句子[编辑]

问候和闲谈[编辑]

  • 你好 - Дорообо [doroobo]
  • 早上好 - Үтүө сарсыарданан (ytyø sarsɯardanan)
  • 下午好 - Үтүө күнүнэн (ytyø kynynen)
  • 晚上好 - Үтүө киэһэнэн (ytyø kiehenen)
  • 謝謝 - Махтал (maxtal)
  • 謝謝 - Баһыыба (bahɯɯba)
  • 不客气/请 Баһаалыста (bahaalɯsta)
  • 歡迎光臨 - Нөрүөн нөргүй! (nøryøn nørguj)
  • 你叫什麽名字? - Аатыҥ ким диэний? (aatɯŋ kim dienij?)
  • 我的名字是。。。 - Мин аатым... (Min aatɯm ...)
  • 再見 - Көрсүөххэ дылы (kørsyøxxe dɯlɯ)
  • 你是哪里人? - Эн хантан сылдьаҕын?
  • 很高兴认识你 - Билсиһиинэн
  • 祝你好运 - Ситиһиини баҕарабын
  • 一路平安 - Дьоллоохтук айаннааҥ
  • 对不起 - Бырастыы гын
  • 这个多少钱? - Бу хастааҕый?
  • 在哪儿上厕所? - Туалет ханан баарый?
  • 祝你今天愉快 - Үчүгэй күнү баҕарабын
  • 早日康复 - Түргэнник үтүөр
  • 你想跳舞吗? - Үҥкүүлүөххүн баҕараҕын дуо?
  • 我愛你 - Мин эйиигин таптыыбын

语言困难[编辑]

  • 我不明白 - Өйдөөбөтүм
  • 我不知道 - Билбэтим
  • 请再说一遍 - Баһаалыста, өссө биирдэ хатылааҥ
  • 请说慢一点 - Баһаалыста, бытааннык саҥарыҥ
  • 请写下来 - Баһаалыста, итини суруйуҥ
  • 你怎么说...? - ...диэни хайдах этиэххэ сөбүй?
  • 你会说汉语/英语/俄语吗? - Эн кытайдыы/английскайдыы/нууччалы саҥараҕын дуо?
  • 这里有没有人会说汉语/英语/俄语? - Манна кытайдыы/английскайдыы/нууччалыы саҥарар киһи баар дуо?

特殊场合[编辑]

  • 新年快乐 - Саҥа дьылынан!
  • 生日快乐 - Төрөөбүт күндү күҥҥүнэн!

数字[编辑]

нуул (nuul) биир (biir) икки (ikki) үс (yc) түөрт (tyørt) биэс (bies) алта (alta) сэттэ (sette) аҕыс (aɣɯs) тоҕус (toɣus) уон (uon)
十一 二十 三十 四十 五十 六十 七十 八十 九十 百万
уон биир (uon biir) сүүрбэ (syyrbe) отут (otut) түөрт уон (tyørt uon) биэс уон (bies uon) алта уон (alta uon) сэттэ уон (sette uon) аҕыс уон (aɣɯs uon) тоҕус уон (toɣus uon) сүүс (syys) тыһыынча (tɯhɯɯnʧa) уон тыһыынча (uon tɯhɯɯnʧa) мөлүйүөн (mølyjyøn)

外部連結[编辑]