粵語拼音對照表

维基百科,自由的百科全书
跳到导航 跳到搜索


本條目記錄一些主要的粵語拼音或讀音標注方案具體標音內容,並以表列形式進行對照。

※此條目的收錄標準是記錄現有資料上記錄的粵語拼音或讀音標注方案,請勿按個人意願進行改善,如發現下表內容與已發表資料不符,請協助更正。

聲母[编辑]

  注音符號 IPA 寬式IPA 黃錫凌 廣州 教院 粵拼 耶魯 劉錫祥 Meyer-Wempe 新法蘭西 初學粵音切要[1]
人民 民國
[p] /b/ b b b b b b p b p
[pʰ] /p/ p p p p p p p' p p'
[m] /m/ m m m m m m m m m
[f] /f/ f f f f f f f f f
[t] /d/ d d d d d d t d t
[tʰ] /t/ t t t t t t t' t t'
[n] /n/ n n n n n n n n n
[l] /l/ l l l l l l l l l
[k] /g/ g g g g g g k g k
[kʰ] /k/ k k k k k k k' k k'
[ŋ] /ŋ/ ng ng ng ng ng ng ng ng ng
[h] /h/ h h h h h h h h h
Bpmf-zi.svg [ts] / [tʃ] /dz/ dz z dz z j j ts dz ts
Bpmf-zi.svg [tɕ] /dz₂/ dj j dz z j j ch ch
Bpmf-ci.svg [tsʰ] / [tʃʰ] /ts/ ts c ts c ch ch ts' ts ts'
Bpmf-ci.svg [tɕʰ] /ts₂/ ch q ts c ch ch ch' ch'
Bpmf-si.svg [s] / [ʃ] /s/ s s s s s s s s s
Bpmf-si.svg [ɕ] /s₂/ sh x s s s s sh s s'
Bpmf-gw.svg ㄍㄨ [kʷ] /gw/ gw gu gw gw gw gw kw gu k + w系韻母
Bpmf-kw.svg ㄎㄨ [kʷʰ] /kw/ kw ku kw kw kw kw k'w ku k' + w系韻母
[j] /j/ y y j j y y y/i y y
[w] /w/ w w w w w w w/oo w (歸入w系韻母)
  • 「將」與「張」、「鏘」與「昌」、「私」與「是」的聲母,二百年前的粵語分為「章知組」和「莊精組」[2]。今天很大部分粵語地區已合流[3],仍有個別粵方言片或某些口音中保留區別。爲方便表列,表中「將、鏘、私」記作清齒齦音清顎齦音自由變異,「張、昌、是」記作清齦顎音,但具體音值須視乎該方言片實際發音而定。
  • 廣州話拼音方案雖有「z、c、s」和「j、q、x」兩組聲母,但該方案說明指兩組音值並無分別,只是在拼寫韵母時有不同。「z、c、s」與韻母首音「a、e、ê、é、o、u、ê」相拼,「j、q、x」與韻母首音「i」和「ü」相拼。

韻母[编辑]

  注音符號 IPA 寬式IPA 黃錫凌 廣州 教院 粵拼 耶魯 劉錫祥 Meyer-Wempe 新法蘭西 初學粵音切要
人民 民國
[aː] /a/ a a aa aa a a a a a[r]
[aːi] /ai/ aai ai aai aai aai aai aai ai ea
[aːu] /au/ aau ao aau aau aau aau aau au aou
ㄚㆬ Bpmf-aam.svg [aːm] /am/ aam am aam aam aam aam aam am am
[aːn] /an/ aan an aan aan aan aan aan an an
[aːŋ] /aŋ/ aang ang aang aang aang aang aang ang ang
[aːp̚] /ap/ aap ab aap aap aap aap aap ap ap
[aːt̚] /at/ aat ad aat aat aat aat aat at at
[aːk̚] /ak/ aak ag aak aak aak aak aak ak ak
Bpmf-aq.svg [ɐi] /ɐi/ ai ei ai ai ai ai ai äi y
Bpmf-aq.svg [ɐu] /ɐu/ au eo au au au au au äu ow
Bpmf-aq.svg [ɐm] /ɐm/ am em am am am am am/om äm um/om[4]
Bpmf-aq.svg [ɐn] /ɐn/ an en an an an an an än a'n
Bpmf-aq.svg [ɐŋ] /ɐŋ/ ang eng ang ang ang ang ang äng a'ng
Bpmf-aq.svg Bpmf-aq.svg [ɐp̚] /ɐp/ ap eb ap ap ap ap ap/op äp up[5]
Bpmf-aq.svg Bpmf-aq.svg [ɐt̚] /ɐt/ at ed at at at at at ät a't
Bpmf-aq.svg Bpmf-aq.svg [ɐk̚] /ɐk/ ak eg ak ak ak ak ak äk a'k
[ɛː] /ɛ/ e é e e e e e e ěa
[ei] /ei/ ei éi ei ei ei ei ei ëi ěy
(掉)* ㄝㄨ [ɛːu] /ɛu/     eu eu       eu ěw
(舔)* ㄝㆬ [ɛːm] /ɛm/     em em       em  
(円)* ㄝㄣ [ɛːn] /ɛn/     en en       en ěn
(贏) ㄝㄥ [ɛːŋ] /ɛŋ/ eng éng eng eng eng eng eng eng ëing
(夾)* [ɛːp̚] /ɛp/     ep ep       ep ěp
(坺)*[6] [ɛːt̚] /ɛt/     et et       et  
(尺) [ɛːk̚] /ɛk/ ek ég ek ek ek ek ek ek ëik
[iː] /i/ i i i i i i i i e
ㄧㄨ [iːu] /iu/ iu iu iu iu iu iu iu iu ew
ㄧㆬ [iːm] /im/ im im im im im im im im eem
ㄧㄣ [iːn] /in/ in in in in in in in in een
ㄧㄥ [ɪŋ] /iŋ/ ing ing ing ing ing ing ing ëng ing
[iːp̚] /ip/ ip ib ip ip ip ip ip ip eep
[iːt̚] /it/ it id it it it it it it eet
[ɪk̚] /ik/ ik ig ik ik ik ik ik ëk ik
[ɔː] /ɔ/ o o o o o oh oh o o(r)
ㄛㄧ [ɔːi] /ɔi/ oi oi oi oi oi oi oi oi/oü oy
[ou] /ou/ ou ou ou ou ou o o öu ou
ㄛㄣ Bpmf-on.svg [ɔːn] /ɔn/ on on on on on on on on on
ㄛㄥ Bpmf-aong.svg [ɔːŋ] /ɔŋ/ ong ong ong ong ong ong ong ong ong
(渴) [ɔːt̚] /ɔt/ ot od ot ot ot ot ot ot ot
[ɔːk̚] /ɔk/ ok og ok ok ok ok ok ok ok
[uː] /u/ u u u u u oo oo u oo
ㄨㄧ [uːi] /ui/ ui ui ui ui ui ooi ooi ui/uü ooey
ㄨㄣ [uːn] /un/ un un un un un oon oon un oon
ㄨㄥ [ʊŋ] / [oŋ] /uŋ/ ung ung ung ung ung ung ung öng ung
[uːt̚] /ut/ ut ud ut ut ut oot oot ut oot
[ʊk̚] / [ok̚] /uk/ uk ug uk uk uk uk uk ök uk
Bpmf-oe.svg Bpmf-eu.svg [œː] /œ/ eu ê oe oe eu euh oeh œ ü
(央) Bpmf-oe.svg Bpmf-eu.svg [œːŋ] /œŋ/ eung êng oeng oeng eung eung eung œng eong
(約) Bpmf-oe.svg Bpmf-eu.svg [œːk̚] /œk/ euk êg oek oek euk euk euk œk eok
(銳) Bpmf-oe.svg Bpmf-eu.svg [ɵy] /œy/ eue êu oey eoi eui ui ui œ̈ü oey[7]
(閏) Bpmf-oe.svg Bpmf-eu.svg [ɵn] /œn/ eun ên oen eon eun un un œ̈n un
(律) Bpmf-oe.svg Bpmf-eu.svg [ɵt̚] /œt/ eut êd oet eot eut ut ut œ̈t ut
[yː] /y/ ue ü y yu yu ue ue ü ü/üy[7]
ㄩㄣ [yːn] /yn/ uen ün yn yun yun uen uen ün ün
[yːt̚] /yt/ uet üd yt yut yut uet uet üt üt
[m̩] /m̩/ m m m m m m m m  
[ŋ̍] /ŋ̩/ ng ng ng ng ng ng ng ng ng
  • *:口語變異
  • 黃錫凌羅馬拼音「euue」省略成「eue」,廣州話拼音方案「êü」省略成「êu」。
  • 在廣州話拼音方案,聲母「j、q、x」是用來拼寫「i、ü」韻之用,另外「ü」行的韻母用來拼「j、q、x」時,省略兩點。

聲調[编辑]

下表的平、上、去聲以 “a” 音為例,入聲以 “at” 音為例。
耶魯粵語拼音在陽聲調的元音後面加 “h”。
新法蘭西粵語拼音標聲調的方法,與國際音標完全相同。

  注音符號 IPA 寬式IPA 黃錫凌 廣州 教院 粵拼 耶魯 劉錫祥 Meyer-Wempe 新法蘭西 初學粵音切要[1]
陰平,53 ˉ通常不標 ˥˧ ˈa ˈa 1 1 1 à 1 a ꜒꜖ 陰平
高平,55 ˉ通常不標 ˥˥ ˈa ˈa 1 1 1 ā 10 a 陰平
陰上,35 ˇ ˧˥ ˊa ˊa 2 2 2 á 2 á ꜖꜒ 陰上
陰去,33 ˋ ˧˧ ˉa ˉa 3 3 3 a 3 à 陰去
陽平,21或11 ˊ ˨˩ 或 ˩˩ ˌa ˌa 4 4 4 àh 4 ā 陽平
陽上,13或23 ˘ ˩˧ 或 ˨˧ ˏa ˏa 5 5 5 áh 5 ǎ ꜖꜔ 陽上
陽去,22 ˆ ˨˨ ˍa ˍa 6 6 6 ah 6 â 陽去
陰入,5 ˙ ˥ ˈat ˈat 1 7或1 1 āt 1 at 陰入
陰上入,35 ˧˥ ˊa ˊa 2 2 ꜖꜒
中入,3 不標 ˧ ˉat ˉat 3 8或3 3 at 3 àt 陰入
陽入,2 ʻ ˨ ˍat ˍat 6 9或6 6 aht 6 ât 陽入

參考文獻[编辑]

  1. ^ 1.0 1.1 初學粵音切要
  2. ^ 万波、甄沃奇:从《广东省土话字汇》看二百年前粤语古知庄章精组声母的分合类型
  3. ^ 嚴棉:中古精莊章知四系在漢語方言中的歷史音變
  4. ^ 舊式粵語部份/ɐm/韻字讀/om/韻,故部份方案把此韻分列。
  5. ^ 舊式粵語部份/ɐp/韻字讀/op/韻,故部份方案把此韻分列。
  6. ^ 粵語口語音讀「pet6」,如「一坺泥」。
  7. ^ 7.0 7.1 部份今天讀[ɵy]韻的字,在舊式粵語中讀[yː]韻,標作「üy」。

外部連結[编辑]